Beliz'in Mor Mandalı: Ödünç Almadan Önce Sormak
Beliz, okulun kukla şenliği için sarı kartondan kocaman bir aslan yelesi kesiyordu. Kendi makası kalın kartonda zorlanınca yan masada duran Deniz'in mavi saplı makasını aldı. Deniz o sırada boya yıkamaya gitmişti. “Biraz kullanıp geri koyarım,” diye düşündü Beliz. Fakat zil çalınca makas onun önlüğünün cebinde kaldı. Cebin kenarından mavi sapın ucu azıcık görünüyordu. Deniz geri döndüğünde kuklasının iplerini kesemedi, masasında aradı ve üzüldü. Beliz cebindeki ağırlığı hissedince yaptığı şeyin küçücük olmadığını anladı.
Beliz makası hemen çıkarıp “Sormadan aldım, üzgünüm,” dedi. Deniz, eşyasının kaybolduğunu sanınca telaşlandığını anlattı. Beliz, “Ama geri verecektim,” demek üzereydi; sonra bunun Deniz'in yaşadığı kaygıyı değiştirmediğini fark etti. Öğretmenleri Sevil Hanım, özrün üç parçasını hatırlattı: Ne yaptığını açıkça söylemek, etkisini dinlemek ve mümkünse zararı onarmak. Beliz makası geri verdi, Deniz konuşurken sözünü kesmedi ve geciken kukla iplerini birlikte hazırlamayı teklif etti. Deniz yardım teklifini kabul edip derin bir nefes aldı.
Çocuklar, sınıfta hangi araçların ortak, hangilerinin kişisel olduğunu anlamanın bazen zorlaştığını söyledi. Sevil Hanım masaya mor bir mandal koydu. Bir eşyanın sahibi onu ortak kullanıma açmak isterse mandalı sepete takacaktı; mandal yoksa önce sorulacaktı. Ancak Beliz, yalnızca bir işaretin yetmeyeceğini düşündü. “Sorsak bile hayır cevabını kabul etmeliyiz,” dedi. Deniz başını salladı. Bazen eşyasını paylaşabilir, bazen yaptığı işi bitirene kadar yanında tutmak isteyebilirdi; iki cevap da saygıya değerdi.
Öğleden sonra Beliz'in parlak yapıştırıcısına Deniz'in ihtiyacı oldu. Deniz önce sordu. Beliz, kapağını yeni açtığı için birlikte kullanmayı önerdi. Ardından başka bir çocuk Beliz'in özel desen kalemlerini istedi. Beliz o gün vermek istemediğini söyleyince çocuk “Tamam, ortak kutudan seçerim,” dedi. Kimse darılmadı. Bu sakin cevap sınıftaki herkesi biraz daha rahatlattı. Beliz, izin istemenin yalnız eşya almakla ilgili olmadığını gördü; arkadaşına seçim yapacak zaman ve güvenli bir “hayır” alanı da veriyordu. Mor mandal sepette sessizce duruyor, kararları çocuklar veriyordu.
Kukla şenliği başladığında Deniz'in ipleri yetişmiş, Beliz'in aslanı da rengârenk olmuştu. Gösteriden sonra Beliz makası temizleyip Deniz'in kutusuna kendi eliyle bıraktı. İkisi, paylaşmak istedikleri malzemeleri mor mandallı sepete yerleştirdi; kişisel eşyalarınıysa adlarının yazmadığı ayrı çekmecelerde tuttu. Beliz o günden sonra bir şeyi kısa süreliğine istese bile önce sahibine bakıp sorardı. Çünkü iyi arkadaşlık, her şeyi paylaşmak zorunda olmak değil; birbirinin eşyasına, cevabına ve sınırına özen göstermekti.
